Een professionele lastang lijkt een klein handgereedschap, maar ligt vaak uren per week in gebruik naast het MIG/MAG-lasapparaat. U gebruikt hem om de contacttip los te draaien, lasspatten uit het gasmondstuk te halen, draad af te knippen en lichte montagehandelingen uit te voeren. Juist daarom moet de tang goed in de hand liggen, de juiste bekken hebben en bestand zijn tegen warmte, vuil en dagelijks werk.
Voor een lasser of onderhoudsmonteur is dit geen gereedschap dat u alleen op prijs kiest. Een tang die slecht knipt, te weinig grip heeft of snel speling krijgt, kost tijd bij iedere lasnaad. Bij intensief werk telt die tijd op. Met een passende lastang houdt u de toorts sneller schoon en voorkomt u dat kleine onderhoudswerkzaamheden uw productie onderbreken.
Wat doet een professionele lastang?
Een lastang, ook wel MIG-tang of lasmultitool genoemd, is ontwikkeld voor werkzaamheden rond een MIG/MAG-toorts. Het onderscheid met een gewone combinatietang zit vooral in de vorm van de bekken en de extra functies. De gebogen neus is bijvoorbeeld gemaakt om contacttips vast te pakken. Een uitsparing of ronde bek helpt bij het reinigen van de binnenzijde van een gasmondstuk.
De meeste uitvoeringen combineren meerdere functies in één gereedschap. Daarmee kunt u lasdraad knippen, een contacttip verwijderen of monteren, de gasmondstukrand vrijmaken van spatten en soms ook een gasmondstuk loshalen. Dat is praktisch wanneer u aan een lastafel werkt, maar zeker ook bij montage op locatie waar u niet voor iedere handeling naar de gereedschapswagen wilt lopen.
Een goede lastang vervangt geen momentsleutel, pijptang of geïsoleerd elektrisch gereedschap. Hij is bedoeld voor toortsonderhoud en lichte handelingen. Gebruik hem dus niet om vastgeroeste koppelingen met geweld los te trekken of om onder spanning staande delen vast te pakken. Dat voorkomt beschadiging aan de tang, de toorts en vooral aan uzelf.
Professionele lastang kiezen op uw werk
De juiste keuze hangt af van het type werk, het aantal branduren en de toortsen die u gebruikt. In een constructiewerkplaats waar dagelijks veel MIG/MAG wordt gelast, heeft een solide tang met scherpe snijkant en duurzame scharnierconstructie duidelijk meerwaarde. Voor incidenteel reparatiewerk kan een eenvoudiger model voldoende zijn, mits de basisfuncties goed aansluiten op de gebruikte toorts.
Bekvorm en functies
Kijk eerst naar de vorm van de bek. Een smalle, gebogen neus komt beter bij contacttips en in nauwe ruimtes rond de toorts. Een bredere bek biedt vaak meer grip bij het verwijderen van een gasmondstuk. De uitsparing voor het reinigen van het gasmondstuk moet passen bij de gangbare maat van uw toortsen. Een te ruime uitsparing reinigt minder effectief, terwijl een te krappe uitsparing het mondstuk kan beschadigen.
De draadsnijder verdient extra aandacht. MIG/MAG-lasdraad moet netjes en zonder platgedrukte punt worden geknipt. Een schone draadpunt helpt bij het opnieuw invoeren van de draad en voorkomt dat losse splinters in de draadliner of aanvoerrol terechtkomen. Controleer daarom of de snijkant geschikt is voor de draaddiktes die u verwerkt, bijvoorbeeld staal-, rvs- of aluminiumdraad.
Sommige lastangen hebben een functie om een contacttip los of vast te draaien. Dat is handig, maar gebruik gevoel. Een contacttip hoeft vast te zitten, niet geforceerd te worden aangedraaid. Te veel kracht kan schroefdraad beschadigen of maakt het wisselen bij een warme toorts onnodig lastig.
Grip, isolatie en bediening
Een professionele lastang moet ook met handschoenen voldoende houvast bieden. Kunststof of rubberen handgrepen geven meer comfort en beperken de kans op wegglijden. Let wel: een handgreep met isolerend materiaal maakt een lastang niet automatisch geschikt voor elektrotechnisch werk. Gebruik voor elektrische installaties uitsluitend gereedschap met de juiste, aantoonbare isolatieklasse.
De veer en het scharnier bepalen hoe prettig de tang werkt. Een te stroef scharnier vermoeit de hand, vooral wanneer u veel draad knipt of meerdere toortsen onderhoudt. Een te losse tang geeft juist minder controle. Bij professioneel gebruik is een stabiele passing belangrijker dan een opvallend lichte uitvoering.
Materiaal en afwerking
Gehard staal is gebruikelijk voor een lastang die moet knippen en grip houden. De kwaliteit van de afwerking ziet u terug in de snijkanten, het scharnier en de nauwkeurigheid van de bekken. Sluiten de bekken niet goed aan, dan wordt draad eerder geknepen dan geknipt. Ontstaat er snel speling, dan verliest u grip op kleine onderdelen zoals contacttips.
Een corrosiebestendige afwerking is nuttig in werkplaatsen met vocht, slijpstof of wisselende temperaturen. Toch blijft onderhoud nodig. Leg een tang niet langdurig in een bak met anti-spatmiddel en laat hem niet tussen natte werkstukken liggen. Maak hem na gebruik schoon en breng, wanneer nodig, een kleine hoeveelheid geschikt smeermiddel aan op het scharnier.
Zo gebruikt u de lastang zonder de toorts te beschadigen
Schakel de lasmachine uit voordat u onderhoud aan de toorts uitvoert. Laat hete delen afkoelen of gebruik passende hittebestendige handschoenen. Vooral een gasmondstuk en contacttip kunnen na een lascyclus flink warm zijn. Een snelle handeling met de verkeerde grip leidt dan al snel tot brandwonden of vervormde slijtdelen.
Verwijder lasspatten uit het gasmondstuk regelmatig, maar werk gecontroleerd. Steek de bek niet diep en krachtig in het mondstuk alsof u materiaal moet uitbreken. Het doel is losse spatten verwijderen zonder de vorm van het mondstuk te veranderen. Een gedeukt of ovaal gasmondstuk verstoort de gasdekking en kan bijdragen aan poreusvorming in de las.
Knip de lasdraad met een rechte, schone knipbeweging. Laat geen lange draad uitsteken wanneer u de toorts weglegt. Die draad kan blijven haken, verbuigen of bij het hervatten van het lassen een onrustige start geven. Bij aluminiumdraad is dit extra relevant, omdat het zachtere materiaal sneller vervormt en gevoeliger is voor problemen in de draadgeleiding.
Gebruik de tang ook niet als hamer. Een paar tikken op een vastzittend mondstuk lijken onschuldig, maar kunnen het scharnier, de snijkant en de uitlijning van de bekken aantasten. Als een onderdeel echt vastzit, zoek dan eerst de oorzaak: aangekoekte spatten, een beschadigde schroefdraad of een verkeerd gemonteerd slijtonderdeel.
De lastang hoort bij preventief toortsonderhoud
Een lastang werkt het best als onderdeel van een vaste onderhoudsroutine. Controleer tijdens een korte onderbreking niet alleen het gasmondstuk, maar ook de contacttip, gasverdeler, isolatiering en draadliner. Wanneer de contacttip is uitgesleten, de draadliner vervuild is of het mondstuk zwaar is aangekoekt, lost alleen schoonmaken het probleem niet op.
Let op signalen tijdens het lassen. Onregelmatige draadaanvoer, een veranderend lasgeluid, veel spatten of verminderde gasdekking kunnen wijzen op versleten toortsonderdelen. De lastang helpt bij inspectie en wisselen, maar de juiste verbruiksdelen moeten ook beschikbaar zijn. Voor werkplaatsen met meerdere machines is het verstandig om contacttips, gasmondstukken, gasverdelers en draadliners per toortstype op voorraad te houden.
Bij Weldingshop.nl vindt u lastangen naast MIG/MAG-toortsen, slijtdelen, lasdraad, anti-spatmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen. Zo kunt u onderhoudsmateriaal afstemmen op de toortsen en draadsoorten die al in uw werkplaats draaien.
Wanneer is vervangen verstandiger dan doorsolderen?
Een lastang is slijtagegereedschap. Vervang hem wanneer de snijkant draad niet meer schoon doorsnijdt, de bekken zichtbaar scheef staan, het scharnier veel speling heeft of de handgrepen beschadigd zijn. Doorslijpen of bijvijlen kan de levensduur soms beperkt verlengen, maar maakt de tang zelden weer nauwkeurig genoeg voor dagelijks werk.
Voor een enkele reparatieklus is die afweging anders dan in een productieomgeving. Wie iedere dag toortsen onderhoudt, bespaart met een betrouwbare professionele lastang vooral op kleine vertragingen, beschadigde verbruiksdelen en frustratie aan de lastafel. Kies daarom een uitvoering die past bij uw toorts, uw draaddikte en de belasting van uw werkplaats - dan blijft toortsonderhoud een korte handeling in plaats van een terugkerende storing.